Zeven innovaties voor een beter onderwijs: interview met de auteurs van “Hervormen van binnenuit”

Ook Wouter Smets en Luc De Man waren teleurgesteld door de non-hervorming van het secundair onderwijs vorig jaar. Maar dat is geen reden om...

Het competentiegericht onderwijs en het constructivisme

Het competentiegericht onderwijs wordt soms voorgesteld als erfgenaam van de pedagogische traditie van het constructivisme. Sinds de theoretische werken van Piaget en Vygotski en door de bijdragen van praktijkmensen zoals Célestin Freinet heeft deze benadering het progressieve denken en de bijhorende pedagogische praktijk beheerst van de jaren 1950 tot 1970. En inderdaad, in de theoretische geschriften over het competentiegericht onderwijs (CGO) vindt men vele uitdrukkingen die rechtstreeks uit de werken van de constructivistische pedagogen afkomstig lijken: de wil om “de leerlingen aan het werk te zetten” op “probleemvelden”, om “zin te geven aan kennis en leren”, de aandacht die geschonken wordt aan de “activiteit van de leerling” als motor voor de “opbouw van kennis”, …excuseer van competenties. Maar bij nader onderzoek is het verband totaal ongegrond. Integendeel, het competentiegericht onderwijs situeert zich lijnrecht tegenover de constructivistische of socio-constructivistische pedagogie.

Een dogmatische en bureaucratische pedagogie

Verre van een pedagogische vernieuwing te brengen sluit het competentiegericht onderwijs de leerkrachten op in routineus, bureaucratisch werk met heel veel regels. Dit vloeit voort uit een bekrompen en dogmatische visie over de verhouding leerkracht-leerlingen.

Methodescholen. Een andere aanpak van het onderwijs

De rol van het basisonderwijs is fundamenteel: niet alleen voor het aanleren van de essentiële kennis van taal en wiskunde. Ze bepaalt ook de houding van vele kinderen tegenover het leerpoces. Door dit zo te formuleren hebben we al een standpunt ingenomen: we omschreven de basiskennis en een attitudevorming. Vandaar naar het begrip ‘methodescholen’ is slechts een kleine stap.

Peter Adriaensens breekt een lans voor de kleuterschool en haar wonderjuffen

Op VTM liep op 9 september de tweede aflevering van ‘Het Geheime Leven van 5-jarigen’. Daarin ontmoeten tien kleuters elkaar voor het eerst in een kleuterklas, camera’s en microfoons registreren alles. Op die manier hoopt Peter Adriaenssens te tonen wat voor een grote stappen op die leeftijd gezet worden, en hoe belangrijk het is dat dat samen met leeftijdsgenootjes gebeurt. In "De Standaard" (10 september) schreef hij volgend opiniestuk "De echte grote school van het leven".

Makarenko: de sleutelideeën van zijn pedagogie

Een Russische onderwijzer begon 83 jaar geleden met een project dat op het eerste zicht op een school voor gestraften leek. Anton Makarenko wilde de kinderen socialiseren die de maatschappij tot de gevangenis of de straat veroordeelde. Hoe? Door handenarbeid en schoolse arbeid. Honderden delinkwente kinderen, wezen van de burgeroorlog, werden hem vanaf 1920 toevertrouwd. In de Oekraïne leidde hij zijn centrum, “kolonie Gorki”. Waarom spreekt men tot op vandaag met respect over deze man die van zijn leerlingen een militaire discipline eiste? Makarenko was een enthousiaste, rechtvaardige, vrolijke pedagoog, eerder veeleisend dan hard. Hij wou “elk menselijk wezen vanuit een optimistische visie benaderen, op het gevaar af zich te vergissen”. Zo vroeg hij de kinderen om mee te werken aan de organisatie van de school en hij luisterde naar hen. Zijn leerlingen hadden vlug begrepen dat zij geluk hadden hem te ontmoeten. Een domein dat een puinhoop was herschiepen ze in een plaats waar ze konden verblijven, werken en studeren. De gronden rond het domein maakten ze vruchtbaar. De meeste van deze meisjes en jongens zijn werkzame en sociale Sovjetburgers geworden. De “kolonie Gorki” en later de “commune Dzerjinski” zijn uitgegroeid tot modellen en inspiratiebron voor de oprichters van actieve scholen.

Scholen laten van zich horen voor propere lucht

In januari en februari 2018 voerde Greenpeace een studie uit naar de luchtkwaliteit in de scholen. De resultaten zijn barslecht. In 60% van de...

Basisscholen werken samen met dienstencentra en theaters

De voorbije maanden werkten enkele scholen in Antwerpen samen met dienstencentra en theaters in Borgerhout en in Zuid-Afrika. Ouderen en Afrikaanse toneelspelers leerden de Antwerpse kinderen nieuwe dingen aan. Deze uitwisseling werd op 24 mei afgesloten met een conferentie met muziek, zang, dans en spel in het theater van Sering vzw in Borgerhout.

Peuter, kleuter- en lager onderwijs: De onthaaste basisschool

In het verkiezingsprogramma van Groen! (Vlaamse verkiezingen, 7 juni 2009) wordt veel aandacht besteed aan onderwijs. Een van de blikvangers is het pleidooi voor de "onthaaste basisschool". Groen! stelt voor om in de volgende legislatuur in elke provincie minstens 2 proefprojecten "onthaaste school" op te richten.

Voorbeelden van de “Brede School”: Europaschool (Genk) en “Het Sluizeken” (Gent)

Op 4 februari 2009 organiseerden Masereelfonds, Boco en Ovds een studienamiddag rond het boek van Ides Nicaise "Gelijke kansen op school: het kan". In één van de zes werkgroepen konden de deelnemers kennis maken met ervaringen van de "Brede School". Achtereenvolgens brachten Tony Schildermans (Europaschool, Genk) en Jo Dreezen (Het Sluizeken, Gent) een korte historiek en een overzicht van de activiteiten in hun scholen.

Recente artikels