Algemeen

Op 22 oktober werd Ides Nicaise tijdens de uitzending van "Het Vrije Woord" (gastprogramma van het Humanistisch Verbond) op VRT-radio geïnterviewd. Hieronder volgt de transcriptie van het interview. We starten deze uitzending met “De school van de ongelijkheid”, een recente publicatie geschreven door Nico Hirtt, Ides Nicaise en Dirk De Zutter. In die “School van de ongelijkheid” stellen de auteurs vast dat de sociale ongelijkheid waarmee kinderen de school binnenstappen in ons onderwijs, niet alleen wordt bevestigd maar, meer nog, wordt versterkt!

In het oktobernummer van "Brandpunt", het maandblad van de Christelijke Onderwijs Centrale (COC) verscheen volgend artikel van de hand van Jos Van Der Hoeven, secretaris-generaal van COC. Het artikel draagt als titel "Tussen droom en werkelijkheid". "Begin september haalde het boek 'De school van de ongelijkheid' enkele keren de pers. In dat boek willen de auteurs prof. Ides Nicaise, Nico Hirtt en Dirk De Zutter met feiten en cijfers de mechanismen blootleggen die er volgens hen voor verantwoordelijk zijn dat de school de reproductie van sociale ongelijkheid niet alleen in stand houdt, maar ook versterkt. De auteurs trekken niet alleen conclusies uit hun onderzoek, maar doen ook voorstellen om deze ongelijkheid uit de wereld te helpen.

Zaterdag 20 oktober organiseert Ovds (Oproep voor een democratische school) een grote dag voor leerkrachten en studenten in de lerarenopleiding uit heel België. De zes uren voor de democratische school. Voor wie nog twijfelt om te komen, geven we graag enkele goede redenen om een juiste beslissing te nemen.

De VCOV, de Vlaamse Confederatie van Ouder Verenigingen reikte dit jaar haar prijs uit aan de oudervereniging van de Vierwindenschool in Molenbeek. Deze oudervereniging werd opgericht begin 2006. Stijn Soete, co-voorzitter met Fatima Benamar van de oudervereniging en Dirk Letens, directeur van de Vier Winden school, leggen de noodzaak van een open communicatie tussen school en ouder uit.

Begin 1999 lag onze school, Freinetschool De Appeltuin in Leuven, aan de basis van de Actie Schoolasiel. Een groep asielzoekers werd een week lang in onze school gehuisvest en opgevangen door leerkrachten, ouders en kinderen. In de daaropvolgende weken nam telkens een andere school de fakkel over. Dhr. Lavigne was in die periode de (overigens gewaardeerde) directeur van de scholengroep waartoe onze basisschool van het gemeenschapsonderwijs behoort

Microsoft lanceert dit schooljaar een nieuw besturingssysteem met bijhorende office-applicaties. Dat zal gepaard gaan met de nodige poeha en heel wat scholen, ouders en computergebruikers zullen diep in hun portemonnee moeten tasten om mee te zijn met de nieuwste ontwikkelingen.

De Oproep voor een democratische school (OVDS) is weliswaar ontstaan tijdens de acties voor de (her)financiering van het onderwijs, maar onze politieke en ideologische grondslagen reikten vanaf het begin verder dan de budgettaire kwestie. Onze keuze voor een school die de sociale rechtvaardigheid in haar vaandel draagt, ligt reeds besloten in de keuze van de naam en in de oprichtingstekst van onze organisatie.

De Scandinavische landen behoren tot de industrielanden die het meeste (publiek) geld besteden aan onderwijs in verhouding tot hun bruto nationaal product. Uit internationaal vergelijkend onderzoek blijkt dat hun onderwijssystemen goed scoren, zowel wat betreft het gemiddelde niveau van de leerlingenprestaties als de spreiding van de resultaten. Zo komt Finland uit het PISA-onderzoek naar voor als de wereldkampioen van de gelijke kansen terwijl het voor de onderzochte domeinen leesvaardigheid, wiskundige en wetenschappelijke geletterdheid steevast tot de toplanden behoort. In het volgend artikel worden enkele aspecten belicht van het Noors onderwijssysteem, dat zoals het Zweeds en het Deens enige gelijkenissen met het Fins onderwijs vertoont. Het artikel bevat onderdelen van een rapport van een studiereis in Noorwegen (april 2002), gemaakt door Willy Vermorgen, voorzitter van ACOD-Onderwijs. Wie het volledig rapport wil lezen, kan de auteur contacteren: willy.vermorgen@acod.be

Met meer dan 300 waren we, op 16 oktober 2004, op de “Zes uren voor de democratische school”. Méér Franstaligen dan Vlamingen, maar méér dan dubbel zoveel deelnemers als op onze studiedag van 2001, in de beide taalgroepen. De meesten waren leerkrachten, met een groot overwicht uit het secundair onderwijs. Er waren ook 50 à 60 studenten, vooral uit normaalscholen en uit de faculteiten pedagogie. De meeste deelnemers volgden één of twee ateliers. Er was trouwens keuze te over.

Ik zal achtereenvolgens drie kwesties behandelen. Om te beginnen zal ik de aard van de economische wijzingen die schuilgaan achter de eufemistische term "globalisering", diepgaander onderzoeken en definiëren. Verder zal ik trachten om de weerslag te belichten van die wijzigingen op de onderwijspolitiek van de geïndustrialiseerde landen in het algemeen en van de Europese Unie in het bijzonder. Ten slotte zal ik de gevolgen benadrukken van die politiek m.b.t. de democratisering van het onderwijs. Wegens de beperkte tijd zal ik er mij moeten toe beperken om stellingen te formuleren zonder ze te kunnen uitwerken of te bewijzen aan de hand van citaten en harde feiten. Sta me toe om hiervoor te verwijzen naar mijn recente werken.