De beleidsmakers in de FWB (Fédération Wallonie Bruxelles) dachten dat de strijd van de leerkrachten tegen de asociale besparingen na de grote vakantie wel zou uitdoven. Niets is minder waar.
Gouverner c’est écouter, pas imposer
In de week van 6 juli, net bij het begin van de grote vakantie in het Franstalig onderwijs, probeerden de oppositiepartijen (PS-PTB-ECOLO) in het parlement van de FWB twee voorstellen van decreet gestemd te krijgen om besparingen terug te draaien. Een decreet om de verhoging van de lesopdracht (2 lesuren extra onbetaald) vanaf het vierde jaar secundair ongedaan te maken. En een decreet om de verhoging van het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs terug te schroeven. Deze voorstellen werden echter door de regeringspartijen (MR – Les Engagés) weggestemd. Maar de tussenkomsten van de oppositie in het parlement werden door heel wat leerkrachten bijgewoond en ze circuleerden massaal via de sociale media’s. Zo werd ook voor de publieke opinie duidelijk dat de strijd niet zou stoppen.
Vlak voor het nieuwe schooljaar begon werden de bruggen van de autoroutes behangen vol slogans met klare boodschappen: “Gouverner c’est écouter, pas imposer”. “Les ministres doivent écouter ce qui se passe CONCRETEMENT dans nos écoles”
Toujours en colère
Vanaf half augustus organiseren de onderwijsvakbonden CGSP-Enseignement, CSC-Enseignement en SEL-Setca algemene ledenvergaderingen. Het lerarencollectief Mars Attacks organiseert op 22 augustus een “université d’été” in Namen met 150 deelnemers en een week later een “assemblée générale” in Luik. De gezamenlijke dynamiek toont aan dat veel leerkrachten “Toujours en colère” zijn. Ze beloven de strijd snel te hernemen.
Er wordt een stakingsaanzegging ingediend tot 27 september -“feest” van de Communauté Française (Franstalige Gemeenschap). Een eerste nationale betoging wordt gepland op 10 september in Luik, bastion waar de staking het sterkste stond vóór de vakantie.
Tijdens de eerste schoolweek willen de leerkrachten – hun “conscience personnelle” kennende – er vooral voor zorgen , dat iedereen – van klein tot groot – op school warm onthaald wordt.
Chaque enfant compte. Il faut refinancer l’enseignement
Maar tamelijk snel wordt het “verzet” opnieuw georganiseerd: algemene vergaderingen; werkonderbrekingen van 49 minuten om te beginnen en geleidelijk aan steeds langer; symbolische creatieve acties; mensenkettingen (chaînes humaines); bezettingen van rotondes, met uitdelen van flyers aan automobilisten om steun bij de bevolking te bekomen. En bij uitbreiding: beurtstakingen in verschillende scholen.
Als naar gewoonte bij het begin van het schooljaar gaan de ministers zich graag tonen in de scholen. Meer en meer zijn ze niet meer welkom. Zoals op 15 september in La Louvière. Ze komen langs de poort naar binnen maar moeten dan langs een achterpoortje verdwijnen om het boe-geroep te vermijden.
Het crescendo-moment komt op 10 september met meer dan 10 000 deelnemers op een betoging in Luik (10.000 volgens de politie, 13.000 volgens CSC-Enseignement). Een opkomst die de verwachtingen overstijgt. Voor velen een hart onder de riem.
Massaal stapt men achter de spandoek: “Elk kind telt, hoog tijd om het onderwijs te herfinancieren”
Dit als antwoord op de media die de boodschap van de ministers tot vervelens toe herhalen: “Het geld is op. De besparingen zijn noodzakelijk.”
En als de vraag gesteld word: waar moet het geld gehaald worden? Heel dikwijls wordt er dan verwezen naar TAX THE RICH en naar de massale uitgaven voor wapens. “Wel geld voor wapens maar niet voor de vernieuwing van schoolgebouwen”.
En colère et inquiets, mais présents pour vos enfants
Van bij het begin van de beweging is er veel sympathie vanwege de ouders, vooral dankzij een goede informatiecampagne met flyers die uitgedeeld worden aan veel scholen. Deze steun werd even afgezwakt toen de examens in juni geboycot werden.
Om de banden met de ouders opnieuw te versterken worden er in de betoging in Luik borden meegedragen zoals “Zeer boos maar vooral ongerust; wij voeren actie voor het welzijn van jullie kinderen!”
En dat begrijpen de ouders maar al te goed want ze worden dagelijks geconfronteerd met de afbraak van het onderwijs. Er is een groot lerarentekort, de leerlingen missen veel meer lessen door het ontbreken van een leerkracht dan door stakingen. De beloften rond “gratis” schoolbenodigdheden en maaltijden worden teruggedraaid. Nabewaking wordt steeds duurder. DKO (deeltijds kunstonderwijs) voor leerlingen beneden de 12 jaar wordt betalend. Veel scholen zijn in een belabberde toestand. En de FWB is kampioen in sociale ongelijkheid.
La FORCE du nombre, contre le MEPRIS de Glatigny
Wat ook voor veel verontwaardiging en dikke colère gezorgd heeft is dat men in het hoger secundair onderwijs elke leraar verplicht om 2 lesuren extra te geven … en dan nog gratis!
Dit breekt de hechte pedagogische teams en zorgt ervoor dat 1500 leraars hun job verliezen en dat een veelvoud van leraars tussen verschillende scholen moeten pendelen.
Men protesteert massaal tegen het misprijzen van de ministers Glatigny en Degryse die hen bij de publieke opinie wilden doen overkomen als “luieriken” terwijl ze al enorm veel vrijwilligerswerk presteren.
En nu massaal op naar de interprofessionele betoging op 9 oktober: allen samen in verzet!
Lieve Lemmens (20 september 2026)
Lees ook:
Strijdbeweging in Franstalig onderwijs komt ook Vlaamse leerkrachten ten goede (22 september)
Indrukwekkende strijdbeweging in Franstalig onderwijs (20 juni)
Leerlingen laten zich niet onbetuigd (20 juni)