{"id":27847,"date":"2026-06-25T10:26:22","date_gmt":"2026-06-25T09:26:22","guid":{"rendered":"https:\/\/www.skolo.org\/?p=27847"},"modified":"2026-09-28T11:00:21","modified_gmt":"2026-09-28T10:00:21","slug":"nieuwe-hervorming-lerarenopleidingen-in-de-steigers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.skolo.org\/nl\/2026\/06\/25\/nieuwe-hervorming-lerarenopleidingen-in-de-steigers\/","title":{"rendered":"Nieuwe hervorming lerarenopleidingen in de steigers"},"content":{"rendered":"

\u201cHervormen\u201d is waar minister van Onderwijs, Werk en Justitie Zuhal Demir sinds haar aantreden (najaar 2024) voor gaat. Op 6 maart 2026 stelde zij een conceptnota voor over een grondige hervorming van de lerarenopleidingen, meer bepaald de bacheloropleidingen.[1]<\/a><\/sup> Toekomstige leraars in het kleuter- en lager onderwijs zijn immers \u201cfundamentele spelers bij de uitrol van de nieuwe minimumdoelen.\u201d<\/p>\n

De minister wil snel gaan: de aangepaste lerarenopleidingen zouden moeten starten vanaf het academiejaar 2027-2028 om gelijke tred te houden met de verplichte\u00a0invoering van de nieuwe minimumdoelen in het basisonderwijs.<\/p>\n

Kroniek van de werkzaamheden<\/span><\/strong><\/h2>\n

Op vraag van minister Demir stelde de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)[2]<\/a><\/sup> een rapport samen waarin<\/p>\n

1) een beleidsvoorstel werd ontwikkeld met bouwstenen en uitgangspunten voor een versterkt (kern)curriculum;<\/p>\n

2) een beleidsvoorstel voor de verbetering van de samenwerking en aansluiting tussen de opleidingen en de basisscholen;<\/p>\n

3) het ontwerp van de externe kwaliteitsbeoordeling van de daadwerkelijke omvorming.<\/p>\n

De NVAO deed hiervoor beroep op het advies van zeven \u201cerkende deskundigen\u201d die sinds april-juni 2025 aan de slag zijn gegaan.\u00a0\u201cOm af te stemmen op de nieuwe minimumdoelen\u201d werd aansluiting gezocht met de experten die deel uitmaakten van het expertencomit\u00e9 rond de minimumdoelen.<\/p>\n

Op 15 september 2025 vond een rondetafelgesprek plaats met vertegenwoordigers van alle lerarenopleidingen kleuteronderwijs en lager onderwijs, en waarnemers van de Vlaamse Hogescholenraad en het Departement Onderwijs, waar het tussentijdse voorstel werd besproken en input en feedback kon gegeven worden. In deze fase werd ook Prof. Dr. Dirk Van Damme als \u201cextern klankbord\u201d binnengehaald.<\/p>\n

Midden november kwamen de deskundigen tot een consensustekst \u201cKwaliteitsimpuls lerarenopleiding\u201d die op 6 maart 2026 als bijlage bij de conceptnota van de minister werd gepresenteerd.[3]<\/a><\/sup><\/p>\n

Een hervorming met een bijsmaak<\/span><\/strong><\/h2>\n

Niet zozeer het feit dat de lerarenopleiding wordt hervormd zet kwaad bloed, dan wel de manier waarop de minister te werk gaat. De politieke oppositie (Groen, PVDA, Anders) stelde zich o.m. vragen over hoe de samenstelling van het expertencomit\u00e9 tot stand is gekomen en wat de rol van de NVAO zal zijn.[4]<\/a><\/sup><\/p>\n

Enerzijds stelt de NVAO een rapport op met een gedetailleerd ontwerp voor het gewenste curriculum, de partnerschappen en de externe beoordeling, anderzijds is het nu net de NVAO die in laatste instantie de kwaliteit van de lerarenopleidingen moet beoordelen. Een goedkeuring of afkeuring door dit \u201caccreditatie-orgaan\u201d heeft verregaande gevolgen. Het is dus zeer betwistbaar dat de regie voor de hervorming in handen wordt gegeven van de NVAO. Niet echt \u201ceen externe kwaliteitsbeoordeling\u201d indien ze eerst de pen vasthouden en nadien mee de beoordeling moeten doen, merkt parlementslid Kim Buyst (Groen) op.<\/p>\n

Journalist Jan Stevens publiceerde een onderzoek waarin hij aantoont dat de onafhankelijke kwaliteitsbewaker NVAO te nauw zou verweven geraakt zijn met het kabinet van de onderwijsminister. Insiders getuigen bij Apache hoe onder vicevoorzitter Wouter Duyck en directeur Axel Aerden de NVAO in grote mate een verlengstuk werd van de politiek. Volgens Apache is het ook Duyck die met het kabinet van Demir de hand had in de samenstelling van de voornoemde zevenkoppige expertencommissie.[5] <\/a><\/sup>Apache verzamelde meerdere getuigenissen over een \u201cangstcultuur\u201d die binnen de onderwijswereld, en meer bepaald binnen de lerarenopleidingen, heerst.<\/p>\n

Vanop de werkvloer bereikten ons volgende getuigenissen van enkele docenten en lectoren:<\/p>\n

\u201cLerarenopleiders worden geconsulteerd, maar er wordt niet naar geluisterd. We worden verondersteld niet na te denken over wat goed onderwijs is en hoe dat vorm moet krijgen. We worden niet verondersteld proactief aan curriculumhervormingen te werken en horen slechts reactief te zijn. Men vergeet dat lerarenopleidingen verantwoordelijke en denkende actoren zijn die uit zichzelf hun curriculum aanpassen in functie van nieuwe minimumdoelen, maar ook in lijn met een visie, bestaande goede praktijken en eigen onderzoek.\u201d<\/p>\n

\u201cWat mij tegen de borst stoot is de continue inmenging van deze minister tot in de laagste regionen (micro-management)\u2026. Anderzijds merk ik wel dat de hogescholen meegegaan zijn in dit dossier. Zijn ze misschien bang om nog meer financiering te missen? Gaan ze mee om niet meer in het vizier van de minister te zitten?\u201d<\/p>\n

\u201cHet gaat in deze hervorming om een ongezien micro-management dat zwaar inhakt op de vrijheid van onderwijs. De Minister en haar kabinet doen voortdurend pogingen om ook een curriculum decretaal te verankeren, en dit in een tempo dat de \u2018geijkte\u2019 procedures negeert. Daaraan niet willen meewerken bestempelde ze onlangs als \u2018blijven aanmodderen\u2019. Dat patroon is niet nieuw, we hebben hetzelfde gezien bij de minimumdoelen. Micromanagement via ad hoc – en dus eigenlijk illegale – procedures waarmee een curriculum wordt opgelegd\u2026 vraag maar aan de Steinerscholen.[6]<\/a><\/sup> En helaas hebben de grote spelers, zoals de hogescholen en onderwijsverstrekkers dat laten gebeuren.\u201d<\/p>\n

\u201cEen specifiek kern-curriculum op basis van consensusonderzoek\u201d<\/span><\/strong>[7]<\/a><\/sup><\/h2>\n

Met de tekst van de deskundigen kregen de lerarenopleidingen een voorstel op hun bord met een tot in de puntjes uitgetekend curriculum in drie delen. Een \u201ckant-en-klaar\u201d-pakket.<\/p>\n

Doel is de leraar op te leiden tot startende leraar en tot startbekwaamheid:<\/p>\n