Op basis van twee criteria: toegankelijkheid (afstand van woonplaats/werkplaats tot school, rekening houdend met openbaar vervoer) en met betrachting sociale mix in alle scholen te bevorderen. Voor meer uitleg: zie de betreffende artikels op onze website.

### **1. Onderwijs verhoogt specifieke cognitieve vaardigheden**

Onderwijs blijkt een positief effect te hebben op bepaalde cognitieve vaardigheden die vaak gemeten worden door IQ-tests, zoals:

* **Taalvaardigheid:** Regelmatige blootstelling aan taal en leesonderwijs verhoogt de verbale intelligentie.
* **Logisch redeneren:** Vakgebieden zoals wiskunde en natuurwetenschappen bevorderen logisch en abstract denken.
* **Probleemoplossend vermogen:** Veel onderwijsprogramma’s stimuleren analytisch denken.

### **2. Vroege interventie heeft het grootste effect**

Studies tonen aan dat vroege onderwijsinterventies (zoals voorschoolse educatie) de grootste impact hebben op het IQ, vooral bij kinderen uit achterstandsgezinnen. Voorbeelden:

* **Head Start-programma’s in de VS:** Deze programma’s laten zien dat intensieve begeleiding op jonge leeftijd kan leiden tot een hogere IQ-score, vooral bij sociaal kwetsbare kinderen.
* **Baby’s First Years-studie:** Deze studie toonde aan dat een bescheiden financiële ondersteuning voor gezinnen in armoede een positieve invloed had op de cognitieve ontwikkeling van baby’s.

### **3. IQ-verhoging door langdurig onderwijs**

Langdurig onderwijs (meer jaren schoolgang) hangt significant samen met een hoger IQ:

* **Natuurlijk experiment in Noorwegen:** Toen de leerplicht werd verlengd, bleek het IQ van de betrokken cohort met gemiddeld 3 tot 4 punten te stijgen.
* **Breinplasticiteit:** Het leren van complexe vaardigheden (zoals het leren van een nieuwe taal of wiskunde) bevordert de vorming van nieuwe neuronale verbindingen, wat kan bijdragen aan een hoger IQ.

### **4. Kritiek en beperkingen**

* **Stabiliteit van IQ:** Hoewel onderwijs een tijdelijk effect kan hebben op IQ, blijkt het effect soms af te nemen wanneer de stimulatie stopt.
* **Nature vs. Nurture:** Hoewel onderwijs invloed heeft, spelen genetische factoren ook een belangrijke rol. Onderwijs maximaliseert vooral de cognitieve mogelijkheden die genetisch al aanwezig zijn.

### **5. Praktische implicaties**

* **Hoogwaardig onderwijs:** Vooral onderwijs dat probleemoplossend vermogen en kritisch denken stimuleert (zoals Montessori of Dalton) heeft een positief effect op IQ.
* **Sociaal-emotionele component:** Onderwijs dat ook emotionele intelligentie ontwikkelt, blijkt indirect bij te dragen aan cognitieve prestaties door een stabielere leeromgeving te bieden.

Kortom, onderwijs kan wel degelijk het IQ verhogen, vooral wanneer het vroeg begint, intensief is en cognitief uitdagend blijft. Het effect is echter afhankelijk van de kwaliteit van het onderwijs en de sociale context van de leerling.

In de VS heeft men dit door schade en schande geleerd en dat heeft onder meer geleid tot deze instructieve graphic.

https://www.peace-ed-campaign.org/lifting-children-national-education-policy-center/

Goed dat OVDS hier aandacht aan blijft besteden.
Met De Schoolbrug, een Antwerpse vzw die werkt rond partnerschap tussen ouders en scholen hebben we ons de voorbije 3 jaar gesmeten op het thema huiswerk in het basisonderwijs.

Kort gezegd vinden we dat huiswerk daar beter wordt afgeschaft. (stress, ongelijkheid, en weinig leereffect in het lager). Omdat dit nog altijd heel moeilijk ligt bij leerkrachten en ouders stellen wij een 40-tal alternatieven voor. De meeste achterliggende doelen van huiswerk zijn immers wel goed, alleen is huiswerk gelukkig niet de enige manier om daaraan te werken! We liepen een traject in basisschool De Spits op Linkeroever in Antwerpen. Daar werd huiswerk t.e.m. het 3e afgeschaft. In de latere jaren wordt het nog beperkt aangeboden. Alternatieven die we daar ontwikkelden waren onder andere het afschaffen van de rijen bij het belsignaal (1u30 winst per week, of 1 week extra lestijd in een normaal schooljaar!!!), meer hoeken en contractwerk, de inzet van vrijwilligers in de klassen, studenten orthopedagogie of sociaal cultureel werk die extra aandacht konden schenken aan de kinderen, of een verrijkte leeromgeving konden aanbieden. Ook de ouders en het team werden mee in bad genomen.

Op 13 november stellen we onze bundel ‘Scoren zonder huiswerk’ voor in Antwerpen (behoudens, uiteraard, een 2e golf van Corona). Meer leren met minder huiswerk. Dat kan wel degelijk én het geldt voor elk kind, met welke achtergrond dan ook!

Wie erbij wil zijn, of meer info wil, geef gerust een seintje!
gert.rooms@deschoolbrug.be of 0488/28.62.77