Basisteksten

In oktober 2006 stelde de Oproep voor een democratische school (Ovds) haar 10-puntenprogramma voor. In december 2006 publiceerden we een speciaal nummer van "De democratische school" met veel gestelde vragen en antwoorden rond dit programma.

De inhoud van deze FAQ (frequently asked questions) vind je nu ook op onze website. Hieronder kan je per onderdeel (één van de 10 punten en de inleiding) telkens eerst de tekst van het 10-puntenprogramma en daarna de bijhorende vragen en antwoorden lezen.

Deze discussietekst werd als basis gebruikt voor een denkdag van OVDS in juni 2004. Het is geen officieel standpunt van de OVDS. Dit "programma voor het leerplichtonderwijs" is een bijlage bij De school veranderen om de wereld te veranderen. Voor een goed begrip leest men beide teksten best samen.

Deze discussietekst - geen officieel standpunt van de OVDS - kwam tot stand na de publicatie van de studie "De Belgische schoolmislukking" in juni 2003. Sommigen verweten ons toen dat we enkel feiten vaststelden maar geen echt alternatief aanbrachten. Deze kritiek is slechts gedeeltelijk juist.

Onze studie beperkte zich niet tot de vaststelling - op basis van de grote internationale onderzoeken zoals PISA - dat de kloof tussen de resultaten, en vooral hun sociale determinatie, bij ons groter is dan in de meeste andere industrielanden. Maar het is waar dat algemene oriëntaties niet volstaan om een alternatief te formuleren. Te meer omdat de problemen in het onderwijs zich niet beperken tot de kwestie van de sociale ongelijkheid (ook als dit probleem het geheel van de onderwijsproblematiek sterk markeert).

Hebben wij niet ook iets te zeggen over de inhoud van het onderwijs? Over de pedagogische praktijken? Over het welbevinden (of slecht bevinden) van leerlingen en leerkrachten? Hieronder volgen enkele pistes.

Onderstaand artikel, ondertekend door de voorzitters van OVDS-APED (Oproep voor een democratische school - Appel pour une école démocratique) verscheen op 28 oktober 1998 als vrije tribune in De Standaard en in Le Soir. De standpunten liggen in de lijn van het "Memorandum voor de herfinanciering van het onderwijs" dat door Vlaamse en Franstalige personaliteiten werd ondertekend.

Onderstaand "memorandum" werd op initiatief van OVDS door een 100-tal personaliteiten uit de academische, culturele en onderwijswereld ondertekend in 1998. De aanleiding was de herziening van de verdeelsleutel van de onderwijsmiddelen tussen de Vlaamse en de Franse Gemeenschap. Deze discussie leidde in 2000 tot het zogenaamd St-Elooisakkoord.

De hierna volgende tekst verscheen aanvankelijk als vrije tribune ("carte blanche") in Le Soir van 27 september 1995. De "oproep voor een democratische school" was ondertekend door Vlaamse en Franstalige leerkrachten. Tijdens het bewogen schooljaar 1995-1996 (de grote stakingsbeweging in het Franstalig onderwijs tegen de besparingen van minister Laurette Onkelinx, de massale betoging tegen de benoemingsstop van minister Luc Van den Bossche) werd deze "oproep" gebruikt als petitie. Meer dan 1200 leerkrachten ondertekenden deze oproep.