Is een sociale mix wenselijk? Mogelijk?

Facebooktwittergoogle_plusmail

Tijdens de “zes uren voor de democratische school” op 22 oktober gaf professor Ides Nicaise (HIVA-KULeuven) een uiteenzetting rond het thema “Witte scholen, zwarte scholen. Is een sociale mix wenselijk? Mogelijk?”. Hij gebruikte daarbij een powerpointpresentatie die hieronder kan worden gedownload.

Eerst liet de spreker enkele directeurs van concentratiescholen aan het woord.

Daarna behandelde hij drie thema’s.

1. Welke mechanismen zorgen voor segregatie in het onderwijs?

In dit onderdeel ging hij uitgebreid in op de werking van onderwijs als een quasi-markt die op die manier de sociale ongelijkheid versterkt.
De vrije schoolkeuze, die in ons land sterker aan bod komt dan in de meeste Europese landen, werkt segregatie in de hand.

2. Is segregatie een probleem?

De spreker somde een aantal maatschappelijke en onderwijskundige redenen op waarom segregatie nefast is.

Hij belichtte ook drie recente wetenschappelijke onderzoeken die een meer genuanceerd beeld geven: de Nederlandse professor Jaap Dronkers (2010), prof. Jean-Pierre Verhaeghe (2011) en Orhan Agirdag (2011). Daarbij waarschuwde hij ook voor te simplistische of eenzijdige conclusies.

3. Strategieën voor de-segregatie

Hij vermeldde er vijf (de laatste twee kon hij door tijdsgebrek niet toelichten)

– “softe” maatrgelen zoals de non-discriminatieverklaring of de extra financiering voor scholen met veel GOK-leerlingen
– het voorstel (van Ovds) om aan de leerlingen een school toe te wijzen en zo de sociale mix op te leggen
– wijzigingen aan het huidige inschrijvingsbeleid door de voorrang voor GOK/niet-GOK-leerlingen verplicht te maken voor scholen waarvan de samenstelling van de leerlingenpopulatie beduidend afwijkt van het regionaal gemiddelde
– het opleggen van minimum-quota
– magneetscholen

Tijdens en na de uiteenzetting was er veel ruimte voor vragen en discussie. Zo was er discussie over de vraag of de residentiële segregatie het streven naar een sociale mix op bepaalde scholen al dan niet onmogelijk maakt. De spreker ging ook dieper in op een vraag rond de verschillende godsdiensten of levensbeschouwingen op school. Hij verkiest levensbeschouwelijke diversiteit en confrontatie-dialoog tussen jongeren boven neutraliteit die vragen rond zingeving uit de weg gaat.